Bệnh Vàng lá thối rễ (VLTR) là bệnh đặc biệt nguy hại trên nhiều loại cây trồng, nhất là các loại cây ăn quả có múi. Vậy nếu bạn có khả năng liệu bạn có dám chống lại bệnh VLTR hay không ? Các dấu hiệu và kỹ thuật phòng chống đều không khó thì liệu bạn có dám áp dụng để chống lại chúng hay không ? 

Biểu hiện của bệnh vàng lá thối rễ trên cây có múi

 

Sau đây là 3 thủ thuật giúp phòng chống bệnh VLTR:

1. Hiểu rõ tầng đất mặt

Rễ cây có múi chủ yếu phân bố ở tầng đất mặt, vậy có một điều chắc chắn bộ rễ bị thối nguyên nhân chính nằm ở trong tầng đất này, từ chất đất cho đến các thành phần tồn tại trong đất như nấm bệnh, vi khuẩn, tuyến trùng,… đều liên quan và sẽ là nguyên nhân làm cho rễ bị thối.

Có đến 6 nguyên nhân dẫn đến tình trạng thối rễ từ đất. Các bạn nên tìm kỹ, nhất là trước mùa mưa để canh tác phòng trừ VLTR một cách hiệu quả nhất.

 

2. Dinh dưỡng vào mùa mưa

Vào mùa mưa yếu tố dinh dưỡng cho cây có múi lại càng đặc biệt phải chú trọng. Thiếu dinh dưỡng cộng với nấm bệnh trong đất phát triển mạnh trong mùa mưa sẽ rất dễ gây ra bệnh VLTR.

Khuyến cáo:

– Bón NPK 20-20-15 kết hợp với phân hữu cơ vi sinh, phân chuồng hoai mục bằng nấm Trichoderma.

– Bón thêm kali kết hợp với tro trấu hoặc mùn cưa (nếu có) với mục đích tăng sức đề kháng cho rễ đồng thời làm cho đất thông thoáng và không bị nén chặt trong mùa mưa.

– Bón vôi đầu mùa mưa để sát khuẩn, diệt trừ nấm bệnh trong đất đồng thời gia tăng độ pH hạn chế nấm bệnh phát triển trong thời gian này.

 

3. Quan sát biểu hiện cây trồng

– Bệnh VLTR nó sẽ âm ỉ trong đất gây thối bộ rễ suốt 3-4 tháng trước khi bắt đầu có biểu hiện vàng ở trên lá. Thường thì nắng lên biểu hiện của bệnh mới thể hiện rõ trên lá, nhưng giai đoạn bệnh gây hại mạnh lại vào mùa mưa.

Vậy phát hiện bệnh sớm bằng cách nào ?

Trong những tháng mùa mưa cần phải thăm vườn thường xuyên nếu phát hiện cây nào có cành, lá có biểu hiện khác thường giống như thiếu dinh dưỡng, bị mo lại thì nên kiểm tra rễ ở hướng đó. Đầu rễ non bị thối sau đó thối dần đến hệ thống lông hút và rễ cái thì đó là biểu hiện của vàng lá thối rễ do nấm, cần phải xử lý ngay.

Nặng hơn khi biểu hiện rõ trên lá thì sẽ thấy:

– Lá vàng cục bộ từng khu vực trong vườn, từng cây và từng cành đối với những cây nhiều năm tuổi.

– Lá vàng cả phiến lá và gân lá, rễ thối ở hướng nào thì lá vàng ở hướng đó.

– Lá cây đã vàng thì bộ rễ đã thối trước đó vài tháng, cần phải đặc biệt chú trọng các cây này. Nếu tỉ lệ lá vàng dưới 70% chúng ta cắt tỉa cành bệnh tiêu hủy để giảm mầm bệnh và giảm áp lực cho rễ sau đó tuân thủ đúng quy trình để chữa bệnh. Tham khảo quy trình chữa VLTR tại đây. Còn với trường hợp phát hiện muộn quá, tỉ lệ lá vàng đã trên 70% thì chúng ta đốn bỏ vì rễ đã hư thối hoàn toàn không thể cứu chữa, đào sạch tồn dư rễ tiêu hủy, rãi vôi diệt trừ nấm bệnh trước khi trồng lại cây mới. Cây giống mới phải được tuyển chọn, chắc chắn không có mầm bệnh thì mới trồng.

 

Kết luận:

– Bệnh VLTR do nấm Phytophthora và Fusarium solani xâm nhập gây thối rễ nên cần phòng sớm, trị sớm tránh lây lan. Trị bệnh cho cây này phải phòng luôn cho cả những cây lân cận vì nấm bệnh đã lây lan và gây hại rễ, chỉ có điều là chưa biểu hiện trên lá mà thôi.

– Cần cải tạo tầng đất mặt qua từng mùa vụ, từng năm để hạn chế nấm bệnh gây hại sống trong đất. Bằng cách:

+ Tăng cường bón phân hữu cơ đã được ủ hoai mục bằng nấm Trichoderma, hoặc bón trực tiếp trichoderma nếu đã đủ lượng phân chuồng cần thiết giúp đất tơi xốp hơn, tăng cường vi sinh vật có lợi trong đất.

+ Bón phân cân đối và đúng thời điểm, tránh tồn dư phân hóa học làm đất chai cứng.

+ Cuốc xới và phơi đất nhằm phá vỡ các kết cấu đất nén chặt để cho bộ rễ có được nhiều oxi để thở. Sau đó có thể sử dụng BiO-PH giúp cân bằng độ pH đất giúp cây trồng dễ hấp thu dinh dưỡng hơn, đồng thời phân giải các hợp chất dạng muối do tồn dư phân hóa học trước đó làm cho đất thông thoáng hơn.

+ Nếu trời mưa thì tiệc làm rãnh để thoát nước, tránh vườn bị ngập úng là điều kiện tiên quyết. Trời nắng cần tưới nước đầy đủ.

+ Bón thêm kali, vôi, vỏ tro trấu trước mùa mưa để tăng đề kháng cho rễ và tạo độ thoáng khí cho đất khi mùa mưa tới tránh tình trạng rễ thiếu oxi.