Cách cải tạo đất bằng cỏ và cách lựa chọn các loại cỏ để cải tạo đất

Đăng bởi: - 01/05/2020

Cải tạo đất bằng cỏ là khái niệm mới xuất hiện trong vài năm trở lại đây. Khái niệm này xuất hiện khi công cuộc canh tác nông nghiệp bền vững xuất hiện nhằm hạn chế nông nghiệp hóa học.

Trong bài viết này chúng ta hãy cùng tìm hiểu về cải tạo đất bằng các loại cây cỏ, và các loại cây cỏ nào có thể dụng để cải tạo đất.

Lợi ích của việc cải tạo đất bằng cây cỏ ?

Như bà con và các bạn cũng đã biết hiện trạng đất canh tác nông nghiệp hiện tại đang bị phân hóa theo chiều hướng xấu đi do sử dụng quá nhiều chất hóa học. Từ việc chống các sâu bệnh hại, đến việc thúc cây ra hoa, đậu quả. Khi đất mất đi sự tự nhiên vốn có thì sản phẩm mà mẹ đất mang lại cũng sẽ biết hóa như tính chất của đất vậy.

Độ phì nhiêu của đất là khả năng cung cấp đủ nước, oxy và chất dinh dưỡng cần thiết cho cây trồng bảo đảm năng suất cao. Đồng thời, không chứa các chất có hại cho cây. Độ phì nhiêu của đất hay còn gọi là khả năng sản xuất của đất là tổng hợp các điều kiện, các yếu tố để đảm bảo cho cây trồng sinh trưởng và phát triển tốt.

Những điều kiện đó là: đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết ở dạng dễ tiêu đối với cây trồng, độ ẩm thích hợp, nhiệt độ thích hợp, chế độ không khí thích hợp cho hô hấp của thực vật và hoạt động của vi sinh vật, không có độc chất và đất tơi xốp đảm bảo cho hệ rễ phát triển.

Do đó, muốn tăng độ phì nhiêu của đất và thu được năng suất cao, ổn định, cần phải tác động đồng thời nhiều yếu tố đối với hệ sinh thái nơi trồng. Trong đó, có thể dùng biện pháp trồng thêm các loại cây trồng có ích nhằm bảo vệ và cải tạo đất. Cùng tìm hiểu rõ hơn về những loại cây trồng giúp tăng độ phì nhiêu cho đất này nhé!

Xem thêm: Cải tạo đất bằng cỏ giúp tiết kiệm chi phí đầu tư

1/ Lạc dại (Arachis pintoi)

Là cây cỏ họ đậu có khả năng cộng sinh với vi khuẩn cố định đạm từ nito có trong không khí, chúng phát triển sinh khối (thân, lá) nhanh, giữ ẩm và làm giàu mùn cho đất. Lạc dại chịu được đất nghèo dinh dưỡng và những điều kiện thời tiết khắc nghiệt nên có thể trồng ở nhiều vùng khác nhau. Có thể trồng kèm dưới gốc cây ăn trái, cây công nghiệp lâu năm (dứa, cà phê, hạt tiêu), trồng xen với bắp trên đất dốc.

Về chống xói mòn, vườn cây ăn trái trồng thảm lạc dại đã làm giảm 72,4% lượng đất bị xói mòn so với đối chứng không trồng. Các loài vi sinh vật (VSV) có lợi tăng rất cao dưới thảm lạc dại. Trồng lạc dại giúp hệ sinh thái côn trùng đất như giun, dế phát triển, ngày đêm “cày xới, chế biến lá mục” làm cho đất thêm tơi xốp. Ngoài tác dụng làm thảm che phủ bảo vệ và cải tạo đất, lạc dại còn có chức năng làm cây cảnh để trang trí các công viên, bãi cỏ quanh nhà, bồn hoa trên phố hoặc chậu cây lớn.

2/ Cây đậu Hồng đáo

Được nhập vào Việt Nam từ năm 1970, sử dụng trồng xen với cây trồng hàng năm hoặc trồng vào thời kỳ đầu của cây lâu năm như cà phê, cao su, cây ăn quả các loại để cải tạo đất. Cây có tác dụng giữ ẩm tốt, hạn chế được cỏ dại, đỡ rửa trôi phân bón, tiết kiệm được nhiều vật tư và công lao động, giảm chi phí sản xuất, tăng thêm lợi nhuận. Ngoài việc trồng để làm phân, cải tạo đất, đậu Hồng đáo còn cho hạt là nông sản có giá trị.

3/ Cây đậu mèo Thái Lan

Được nhập nội và trồng thử nghiệm ở Tây Nguyên từ năm 1993. Ngoài tác dụng cải tạo đất (nhờ có hàm lượng đạm trong thân lá khá cao, khoảng 15-16% chất khô, đạm hạt khoảng 25-28% và đạm do vi khuẩn nốt sần cố định từ khí trời) đậu mèo còn  là phương tiện diệt cỏ dại rất hữu hiệu kể cả cỏ tranh. Hạt đậu mèo sau khi khử độc tố còn là loại thức ăn cao dinh dưỡng cho gia súc. Một vài ứng dụng cụ thể: trồng xen canh bắp/ngô với đậu mèo.

4/ Đậu kiếm

Là loại cây họ đậu thân đứng, sống 2-3 năm, chịu hạn tốt, sinh khối lớn, nốt sần nhiều. Cây có tác dụng cải tạo đất rất tốt, có thể trồng xen, đặc biệt là trồng vào giữa các hàng lúa hoặc có thể trồng xen với sắn, ngô.

5/ Đậu công, đậu Sơn Tây, tóp mỡ, hàm xì

Có tác dụng cải tạo đất, trừ cỏ dại, làm thức ăn gia súc, làm củi đun hoặc cọc đỡ cho các loài cây trồng leo. Vì hàm lượng tanin lớn nên trâu bò không thích ăn tươi, tuy nhiên khi phơi khô và trộn với các loại thức ăn khác thì là nguồn thức ăn bổ sung rất tốt. Nên dùng thay cốt khí làm hàng đồng mức vì cây sống lâu hơn và cho sinh khối lớn hơn.

6/ Đậu triều

Được dùng để làm lương thực (hạt đậu), thức ăn cho súc vật (quả đậu, vỏ quả đậu, lá…). Ngoài ra, đậu triều còn có thể làm củi đun hoặc nuôi cánh kiến và có tác dụng cải tạo đất rất tốt.

7/ Cốt khí

Có tác dụng cải tạo đất và che bóng cho cây con. Cốt khí là cây làm hàng đồng mức lý tưởng ở giai đoạn đầu khi mới kiến thiết nơi canh tác. Tuy nhiên, về sau nên thay bằng các loài cây khác có nhiều chức năng hơn hoặc trồng hàng đồng mức kép với các loài khác như dứa, cỏ chăn nuôi.

8/ Cây Kutdu

Nhiều nơi gọi là cây sắn dây dại, là loại dây leo được gieo bằng hạt hoặc giâm bằng hom cành trồng xen giữa các hàng cao su hoặc trong vườn cây ăn quả lâu năm để phủ đất và cắt làm phân xanh.

9/ Muồng lá tròn kép

Có xuất xứ từ Floria-Mỹ. Cây có công dụng như lạc dại, song muồng lá tròn kép chịu đựng tốt hơn với điều kiện khó khăn. Sinh khối không cao song cũng là nguồn thức ăn bổ sung quý giá trong mùa đông.

Việc sử dụng các loại cây trồng có ích cho việc cải tạo đất sẽ là phương pháp hữu hiệu để tăng chất lượng đất trồng và bảo vệ hệ vi sinh trong đất. Muốn tăng độ phì nhiêu của đất và thu được năng suất cao, ổn định, cần phải hiểu rõ đặc tính của từng loại cây trồng có ích và tình trạng đất để tối đa tác dụng của chúng.

Những bài viết các bạn có thể quan tâm :

Những cây xem để làm phâm xanh

Xem tiếp: Cải tạo đất, đối kháng nấm bệnh

Từ khóa: